„Nowy region świata. Spotkanie z Jean-Ulrickiem Désertem”


Jean-Ulrick Désert urodził się w Port-au-Prince na Haiti, wychował się w Nowym Jorku, dziś mieszka w Berlinie. Wszystkie te miejsca i kultury artystyczne służą mu za inspirację w pracy. Jej sednem, jak tłumaczy to sam artysta, jest wizualizacja „conspicuous invisible” – tego, co pozostaje niewidoczne, pomimo że rzuca się w oczy. Odsłaniając ukryte teksty naszej kultury, Jean-Ulrick Désert uruchamia nowe refleksje i emocje. W jednym ze swych ikonicznych projektów artysta samotnie przemierza Niemcy, ubrany w tradycyjne lokalnie spodnie Lederhosen. Jego strój wywołuje najrozmaitsze reakcje. Wykonywane przez przypadkowe osoby zdjęcia artysty składają się na nowe, antystereotypowe obrazy niemieckości. Désert nadał swej pracy żartobliwy tytuł – „Negerhosen2000”. Pod lekkim tonem skrywa się melancholijna ironia. Trudno powstrzymać się przed refleksją nad naszym własnym wyobrażeniem tożsamości narodowej. Czym właściwie jest kulturowa spuścizna i kto ma do niej prawo? Poza obyczajami także literatura zajmuje poczesne miejsce w twórczości Jean-Ulricka Déserta. W innej pokazywanej w Galerii Bunkier Sztuki pracy, Herbatka Céline’a, artysta zderza szokującą treść pamfletów francuskiego pisarza Louisa-Ferdinanda Céline’a z niewinnymi, zdawałoby się, prywatnymi spotkaniami przy herbatce. Tekst tego francuskiego prozaika odsłania działający do dziś obsesyjny fantazmat „obcego”. Nakładają się tutaj na siebie wyobrażone figury „Afrykanina” i „Żyda”. Obie skonstruowane są tu wokół tej samej osi – paranoicznego strachu przed utratą symbolicznej seksualnej władzy nad kobietą. Jean-Ulrick Désert zadaje tu znów ważne pytanie. Czy toksyczne rasistowskie wzorce nie zatruwają bez ustanku każdego poziomu naszej kultury, tkwiąc w niej niczym powtarzający się deseń – nie rzucający się w oczy, lecz stale obecny? Jak kolonialne stereotypy kształtują nasze myślenie? Jakie formy przybiera dziś konsumpcja „inności”? Na jakie sposoby pożądanie „innego” wiąże się z pragnieniem jego dominacji? Oto kolejne pytania, jakie stawia w swej twórczości Jean-Ulrick Désert. Prace artysty można obejrzeć na wystawie „Nowy region świata„: Galeria Sztuki Współczesnej Bunkier Sztuki, 9.09–12.11.2017.