Mimikra, aposematyzm, szata godowa – spotkanie i pokaz opery


Spotkanie będzie dotyczyć tego, co znajduje się między biosemiotyką a performansem.

W morfologii istot żywych, modzie i sztukach performatywnych nie ma czegoś takiego jak element bez znaczenia. Szarość jest równie znacząca, co neonowe barwy; pozwalające się wpasować w otoczenie kształt i odcień równie wymowne, co rzucające się w oczy, ekscentryczne, jaskrawe zdobienia; zastyganie w bezruchu równie istotne, co ekspresyjne gesty i ruchy ciała. Biosemiotyka to nauka, która zakłada, że u podstaw powstawania, funkcjonowania i przemian organizmów żywych leżą uniwersalne, zachodzące na wszelkich szczeblach organizacji życia procesy semiozy, czyli tworzenia się relacji znakowych. Tym samym ewolucja może być postrzegana jako proces analogiczny do procesów rozwoju języka, a rozmaite strategie wykorzystywane przez rośliny, zwierzęta, bakterie, takie jak mimikra, przybieranie barw ostrzegawczych (aposematyzm) lub godowych, porównywać można z ludzkimi aktami performatywnymi.

Teatr od swoich początków podpatrywał służące maskowaniu się, straszeniu, uwodzeniu strategie zwierząt i roślin. Podczas spotkania i specjalnego pokazu opery „A Mask is Always Active” (2014) autorstwa Ines Doujak i Johna Barkera – w której to w roli muzycznych instrumentów występują uchodźcy-giganci; zobaczyć będzie można też maszynę śledczą na Indian oraz ubraną w spódniczkę górę zanosząca się głębokim śpiewem gardłowym i czterech tancerzy improwizujących na którymś z podwórek faweli Rio – Anna Burzyńska przyjrzy się niektórym interesującym analogiom pomiędzy światem natury i światem sztuk performatywnych: tańca, teatru, współczesnych rytuałów i celebracji takich jak karnawał.

O prowadzącej:

ANNA R. BURZYŃSKA – adiunkt w Katedrze Teatru i Dramatu Wydziału Polonistyki UJ. Jej zainteresowania badawcze obejmują przede wszystkim najnowszy teatr europejski oraz dramat polski i niemiecki od XIX wieku po współczesność, a także związki między teatrem i medycyną. Zajmuje się również krytyką teatralną i muzyczną. Współredaguje „Didaskalia”. Jako kuratorka współpracowała z krakowskim Instytutem Goethego i Ośrodkiem Dokumentacji Sztuki Tadeusza Kantora Cricoteka, a jako dramaturg ze Stefanem Kaegim, Larsem Janem i Barbarą Wysocką.

 

Ilustracja: Ines Doujak, z cyklu „Not Dressed For Conquering”, powstającego od 2010 r.; „Haute Couture 03 Carnival”