Ines Doujak „Bezpańskie głosy”


Wystawa Bezpańskie głosy to pierwsza w Polsce indywidualna wystawa Ines Doujak.

Doujak studiowała tkactwo na wiedeńskiej Akademii Sztuk Pięknych. Tradycyjne rzemiosło, fizyczny kontakt z materią stały się dla niej wkrótce punktem wyjścia do spostrzeżenia, że kultury – podobnie jak wątki tkaniny – splatają się ze sobą, a jednocześnie ich poszczególne barwy prowadzą nieustanny dialog. Obecnie artystka swobodnie porusza się w różnych mediach – na wystawie zobaczymy rzeźby i instalacje, kolaże, wideo – wciąż jednak oscyluje wokół tematu tkaniny, obecnej zarówno fizycznie, jak i symbolicznie: może być utowarowionym produktem, którego historię znaczą brudne sekrety – cierpienie i wyzysk, a nawet śmierć. Może też być narzędziem emancypacji poprzez użycie (np. power dressing) lub świadomą (ab)negację: włóczędzy z ulic Limy, zapytani, czemu nie pracują, mieli odpowiedzieć, że są „nieubrani do zdobywania”.

Fraza ta zabrzmi później echem w pracach Ines Doujak: pod hasłem Not Dressed for Conquering („Nieubrani do zdobywania”) zobaczymy prace igrające z konwencją, z pojęciami sztuki wysokiej i niskiej, spojrzymy na modę jako na biznes globalny, przyglądając się jej korzeniom tkwiącym – dosłownie – w krojeniu i zszywaniu, czyli Haute Couture.

Drugim istotnym obszarem zainteresowań artystki jest ciało: okrywane strojem jak kamuflażem skrywającym nieprzystawalność i indywidualne cechy lub odarte z niego, wyeksponowane, swoim widokiem pytające o nasze wobec niego oczekiwania. W szczególności jest więc to ciało jako kulturowa konstrukcja, a jednocześnie przedmiot ścierania się wpływów różnych ideologii, sfery społecznej i politycznej. Jako takie może więc być przedmiotem, chyba że potraktujemy je świadomie: jako tworzywo i narzędzie, podmiot artystycznej ekspresji. Dla Doujak istotna jest też rola ciała według kobiety-artystki, bowiem po pierwsze kobiece ciało podlega szczególnemu reżimowi, ponadto kobieta, uprawiając sztukę, łamie tabu: przechodzi z tradycyjnie przypisywanej jej strefy (prywatnej, domowej) w strefę zarezerwowaną dla artystów-mężczyzn (publiczną).

Na wystawie w Galerii Bunkier Sztuki zostaną zaprezentowane m. in. kolaże z cyklu Karnacje [Skins], wykorzystujące tablice edukacyjne i atlas medyczny z początku dwudziestego wieku. W kolażach artystka łączy ludzkie ciało z roślinami i zwierzętami, konstruując „międzygatunkowe stworzenia”. Zadaje tym samym pytanie, czy dany obraz, oderwany od swego człowieczeństwa, a więc nie podlegający ocenie według kanonów piękna ludzkiego ciała, budzi w nas inne odczucia niż to samo ciało, traktowane jako powłoka czyjejś osobowości. Ines Doujak interesuje się też roślinami trującymi i halucynogennymi, używając ich, jak ludy pierwotne, by przekroczyć granice ciała i umysłu.

 

Ilustracja:

Ines Doujak, z cyklu Not Dressed For Conquering, powstającego od 2010 r.; Haute Couture 01 Fires, rzeźba

kadr z wystawy: Ines Doujak, Not Dressed For Conquering, 2016-2017, Württembergischer Kunstverein, Stuttgart