Peryferie instrumentalnego rozumu: archiwa destrukcji Indian Ziemi Ognistej


Approximation in the digital age to a humanity condemned to disappear [Przybliżenie w epoce cyfrowej do człowieczeństwa skazanego na zniknięcie] to wynik czteromiesięcznego pobytu Mario Pfeifera wśród Jaganów – ludu zamieszkującego najbardziej wysunięty na południe kraniec naszej planety, czyli przylądek Horn. Jagani, którzy swoją dzikością i odpornością na warunki zewnętrzne zrobili ogromne wrażenie na kapitanie Jamesie Cooku, powoli wymierają – ich ostatni potomkowie zamieszkują dziś osiedle Villa Ukika zbudowane dla nich przez wojsko nieopodal Puerto Williams w połowie lat 50. XX wieku.

Pfeifer stworzył poświęcony im porywający esej wizualny: operujący niezwykłym kolorem i nastrojem, a jednocześnie zanurzony w zmysłowym konkrecie film chwyta ten ostatni moment, kiedy za zasłoną sterylnej unifikacji pobrzmiewają jeszcze dawne formy życia i odczuwania. Co symptomatyczne, archiwum kultury Jaganów, z którego zwartością Pfeifer zapoznaje bohaterów swojej pracy, zbudowane przede wszystkim w oparciu o międzywojenne badania misjonarza i antropologa Martina Gusindego, znajduje się na Starym Kontynencie, w Niemczech.

Rozpoczynając drugą część programu „Trauma & Revival” tym właśnie projektem, chcemy zwrócić uwagę na pewien fakt. Choć żelazna kurtyna dzieląca Europę (i świat) wyznaczała oś naszego doświadczenia w dwóch powojennych dekadach, jest ona tak naprawdę najbardziej wymownym symptomem nowoczesnego pędu ku totalności, którego oddziaływanie jest zauważalne także na – zdawałoby się – rubieżach świata. Można powiedzieć za Alexandrem Kochem, że świat Jaganów odchodzi „nie na peryferiach, lecz w samym centrum świata, połykany przez globalny kolonializm i kapitalizm”.

O artyście:

MARIO PFEIFER (1981) – artysta multimedialny, realizujący swoje prace głównie w medium filmu i instalacji. Pochodzi z Drezna, kształcił się w Lipsku, Berlinie, Frankfurcie nad Menem i Los Angeles. Prezentował swoje prace na wielu indywidualnych wystawach (w tym w Museum of Contemporary Art w Lipsku, KOW w Berlinie czy Fotomuseum Winterthur) i licznych wystawach zbiorowych. Stypendysta DAAD (Deutscher Akademischer Austauschdienst) i komisji Fulbrighta.

O kuratorze pokazów „Trauma & Revival”:

KRZYSZTOF PIJARSKI (1980) – artysta posługujący się fotografią, historyk sztuki i adiunkt w Szkole Filmowej w Łodzi. Redaktor tomu Archiwum jako projektpoetyka i polityka (foto)archiwum (Warszawa 2011) oraz „Widoku. Teorii i praktyk kultury wizualnej”. Autor (Po)nowoczesnych losów obrazów. Allan Sekula / Thomas Struth (Łódź 2013). Uczestnik PLAT(T)FORM 2012 w Fotomuseum Winterthur. Jego projekt „Żywoty nieświętych” został zaprezentowany w C/O Berlin.

 

7 marca 2017
Peryferie instrumentalnego rozumu: archiwa destrukcji Indian Ziemi Ognistej
Mario Pfeifer, Approximation in the digital age to a humanity condemned to disappear (2014)
Rozmowa z artystą: Krzysztof Pijarski

21 marca 2017
Reedukacja jako permanentna rewolucja
Lutz Dammbeck, Overgames (2016)

Rozmowa z artystą: Krzysztof Pijarski

4 kwietnia 2017
Powidoki niemieckiej jesieni: japońska Zjednoczona Armia Czerwona w Bangladeszu
Naeem Mohaiemen, The Young Man Was, cz. I: United Red Army (2011)

Wprowadzenie: Joanna Ostrowska

25 kwietnia 2017
The Man Who Fell to Earth: Odbudowując „Warszawę” Dawida Bowiego na ruinach dnia dzisiejszego
Daniel Malone, The Visitor (wykład performatywny w ramach projektu w procesie The Whole World Builds Your Nation)

9 maja 2017
Logika dubla: Hitchcock i żelazna kurtyna
Johan Grimonprez, Double Take [Dubel] (2009)
Wprowadzenie: Kuba Mikurda

23 maja 2017
Czym był marksizm?
Phil Collins, marxism today (prologue) (2010)

Wprowadzenie: Magda Szcześniak