Wybór prac wideo Mirosława Bałki / „Trauma & Revival”


W „wycieczkach” do miejsc pamięci Zagłady i miejsc pamiętanych z dzieciństwa niewielka kamera towarzyszy Mirosławowi Bałce od wielu lat. Artysta traktuje kamerę jako swoisty notatnik i narzędzie, które pomaga widzieć i pamiętać.

Mirosław Bałka jest rzeźbiarzem i twórcą wideo. Jego prace były pokazywane w najbardziej prestiżowych galeriach i muzeach w Polsce i za granicą, obejrzały je m.in. osoby analizujące kwestie przemocy, grozy i utraty wpisanych w przestrzeń, psychikę, język i obraz.

Wstęp i komentarz wygłosi Roma Sendyka, której zainteresowania dotyczą zagadnień kultury wizualnej i kultur pamięci. Jest kierowniczką Centrum Badań nad Kulturami Pamięci na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz autorką książek, m.in. „Nowoczesny esej. Studium historycznej świadomości gatunku” (2006) i „Od kultury ja do kultury siebie” (2015).

HARMONOGRAM POKAZÓW:

18 października 2016
Fiona Tan, „History’s Future”

25 października 2016
Wybór prac wideo Mirosława Bałki

15 listopada 2016
Wizualne archiwa Yervanta Gianikiana i Angeli Ricci Lucchi

22 listopada 2016
Sven Augustijnen, „Spectres”

6 grudnia 2016
Maryan S. Maryan, „Ecce Homo”

13 grudnia 2016
Edgar Morin i Jean Rouch, „Kronika jednego lata”

Pokazy są częścią projektu „Trauma & Revival” realizowanego wspólnie z Palais des Beaux-Arts (BOZAR) w Brukseli.

Możliwe spotkania w przestrzeni rozszerzonej pamięci

W pierwszej części programu wideo odbywającego się w ramach projektu „Trauma & Revival” chcemy zmierzyć się z tematami wojny, pamięci i traumy, obierając inne niż te oczywiste punkty widzenia. Rozpoczniemy pierwszym pełnometrażowym filmem stosunkowo mało znanej w Polsce artystki wizualnej, Fiony Tan, która od lat pracuje z materiałami archiwalnymi. Otwierając cykl produkcją „History’s Future”, zaczynamy, nieco przewrotnie, od kwestii utraty pamięci i kryzysu, którego odzwierciedleniem jest aktualna sytuacja polityczna i gospodarcza w Europie. Choć film ten nie podejmuje w sposób bezpośredni problemu pamięci II wojny światowej, to artystka bacznie przygląda się temu, co nazwać by można powidokiem wojny. Kolejno zaprezentujemy problemy i podejmujące je prace z cyklu „Trauma & Revival”, które to pozwolą drążyć temat obecności wojny dzisiaj: w pamięci, dyskursie, polityce, sztuce itp. Powiększając zasób wydarzeń, tematów i postaci, jak również mediów (sztuka wideo będzie stanowić punkt wyjścia i kontekst dla wszelkiego rodzaju eksperymentów formalnych), stawiamy tezę, że we współczesnej refleksji nad mrocznym dziedzictwem II wojny światowej (w tym także ludobójstwa europejskich Żydów) powinniśmy poszerzyć pole widzenia i przyglądać się wnikliwie temu, co pozornie nie mieści się w ramie albo jest inną wersją historii. Każda kategoria czy pojęcie tracą w tym kontekście swoją oczywistość. Pamięć, tak jak trauma czy odrodzenie, domagają się nieustannego przepracowywania, dekonstruowania i kwestionowania.

 O projekcie:

„Trauma & Revival” spoglądając przez pryzmat sztuki, podejmuje próbę zrozumienia dwóch powojennych dekad. Okres od 1945 do 1968 roku Europa Wschodnia i Zachodnia przeżywały w odmienny sposób, trwale, jak się dotychczas wydawało, rozdzielone żelazną kurtyną. Tak też, osobno, o Europie Wschodniej i Zachodniej tamtych lat najczęściej się opowiada. Projekt stara się tymczasem pokazać, że wbrew symbolicznemu rozdzieleniu europejskich artystów ze Wschodu i Zachodu tak naprawdę wiele ich łączyło: konieczność zmierzenia się z wojenną traumą i niepewna, choć żarliwa nadzieja jutra. „Trauma & Revival” dąży do odtworzenia wspólnego, pomimo wszystkich różnic, artystycznego doświadczenia tamtych lat na naszym kontynencie.